"Natuurlijk Beter"
1. Oorzaken van burnout
"Burnout" verwijst naar de situatie dat je letterlijk "opgebrand" of "afgebrand" bent. Burnout kenmerkt zich door een grote lichamelijke en geestelijke vermoeidheid en functiestoornissen zoals slapeloosheid en concentratiegebrek.
Maar waarom brandt de ene persoon af, terwijl een ander die hetzelfde werk doet geen klachten ontwikkelt? Veel therapieën richten zich bij het behandelen van burnout op de "psychische aspecten" van de aandoening. Mijn ervaring is echter dat er ook grote lichamelijke verstoringen zijn die ten grondslag liggen aan burnout.
Als je deze relatie tussen "lichaam" en "geest" in beeldspraak zou verduidelijken is de "psyche" de "kapitein op het schip". Die bepaalt wat er gebeurt: welke koers je volgt en in welk tempo dat gebeurt. De lichamelijke verstoringen die bij burnout optreden zijn veelal op het gebied van de spijsvertering, de ontgifting, het immuunsysteem en de neurologie, waardoor het lichaam niet optimaal functioneert. Oftewel "de kapitein" vaart op een schip waarvan de (verbrandings)motor niet goed is, waarvoor de verkeerde brandstof en smeerolie is gebruikt en waarvan de electrische bedrading slecht is aangelegd.
Daarnaast is er bij burnout altijd sprake van dat je meer van je lijf vergt, dan je lijf kan leveren. Er zijn veel redenen te noemen om soms meer van je lijf te vergen dan eigenlijk gezond is. Veel werknemers doen dat om goed werk af te leveren, bijna alle ouders met kinderen zullen periodes van slaapgebrek hebben waarbij ze op hun tandvlees doorlopen. In de meeste gevallen gaat dit goed omdat je nog voldoende reserves hebt en het lichaam de reserves weer kan aanvullen. Maar als je door je reserves heen raakt en het lichaam deze niet tijdig kan aanvullen (door bijvoorbeeld een gebrekkige voedselvertering) kan ogenschijnlijk "plotseling en onaangekondigd" een burnout ontstaan.
Er blijken een aantal oorzaken waardoor je "gevoelig" kunt zijn om burnout-klachten te ontwikkelen. Mijn
ervaring is dat de volgende twee verstoringen het meest voorkomen:
1) spijsverterings- en
ontgifingsproblemen en 2) neurologische verstoringen.
1.1. Spijsverterings- en ontgiftingsproblemen
Voor het goed functioneren van lichaam en geest is het nodig dat het lijf de juiste hoeveelheden aan voedingsstoffen, vitaminen en mineralen via de voeding binnenkrijgt, dat de voeding in het maagdarm-kanaal goed wordt verteerd en opgenomen, dat de voedingsstoffen door het hele lijf getransporteerd worden en dat de afvalstoffen uit de cellen afgevoerd worden en door de lever en de nieren omgezet en uitgescheiden worden. Dit complexe proces wordt door het zenuw- en hormoonstelsel gecontroleerd en aangestuurd.
Bij patiënten die lijden aan burnout is er doorgaans sprake van dat deze hele keten niet goed meer loopt.
Dit heeft een aantal oorzaken. Allereerst ondermijnt langdurige stress het lichaam. Bij stress - als gevolg
van een hoge werkdruk, relationele problemen of bijvoorbeeld een verhuizing - maakt het lichaam het
hormoon adrenaline aan. Adrenaline zorgt ervoor dat alle lichaamsopbouwende processen (zoals de
voedselvertering en ontgifting) op een laag pitje worden gezet en er bloedsuikers in omloop worden
gebracht voor het ondernemen van actie. Bij veelvuldige en langdurige stress neemt het lichaam hierdoor
minder voedingstoffen op, terwijl er tegelijkertijd een groter verbruik is. Hierdoor teer je in op je reserves.
Een ander belangrijk aspect voor het algeheel functioneren is de alledaagse voeding. Doorgaans wordt verondersteld dat een doorsnee eetpatroon voldoende gezond is en dat alles wat je opeet ook daadwerkelijk door het lijf wordt opgenomen. Beide veronderstellingen kloppen niet. In de eerste plaats is een "normaal" eetpatroon doorgaans niet het meest optimale eetpatroon om te kunnen herstellen.
1.1.1. Verzuring
Veel mensen met een burnout hebben "lichamelijk last van hun eetgewoonten", omdat zij teveel "zuurvormende" levensmiddelen eten. Het lichaam heeft naast een optimale temperatuur van 37°C ook een optimale pH (zuurgraad) van 7,4 waarbij de lichaamsprocessen het beste verlopen. Wanneer het voedsel teveel "zuurvormende" produkten bevat, kan het lichaam alleen een ideale pH waarde houden door het overschot aan zuren te binden aan mineralen. Hiervoor onttrekt het lichaam essentiele mineralen uit de botten, spieren, haren en nagels die nodig zijn voor het goed functioneren van de lichaamscellen. De gebonden zuren worden ook wel stofwisselingsslakken genoemd. Ze worden tijdelijk opgeslagen in het bindweefsel, waarna de lever en nieren ze uitscheiden. Als er echter teveel stofwisselingsslakken worden gevormd, zal het lichaam niet in staat zijn om alle slakken uit te scheiden. Het gevolg is dat het bindweefsel volloopt met deze afvalstoffen. Als het bindweefsel uiteindelijk verzadigd is, zullen de afvalstoffen worden opgehoopt in het spierweefsel, waardoor de spieren verzuren. Als dit het geval is, kan je na een korte wandeling het gevoel hebben alsof je een marathon hebt gelopen.
1.1.2. Spijsverteringsproblemen
Een andere verstoring is een slechte werking van de spijsverteringsorganen. Bij burnout is het hele lichaam moe en komen alle lichaamsfuncties op een laag pitje te staan. Ook de spijsverteringsorganen hebben dan minder energie om het eten goed om te zetten. Het gevolg is dat het eten onvolledig wordt verteerd en er minder energie en bouwstenen uit het eten wordt gehaald. Een bijkomend probleem is dat onverteerd voedsel uiteindelijk klachten veroorzaakt in de darmen. De onverteerde resten worden omgezet door schimmels en bacteriën. Hierbij kunnen schadelijke tussenprodukten ontstaan die de darmwand aantasten. Een deel van deze tussenprodukten kan via de darmen in de bloedbaan terecht komen, met alle negatieve gevolgen van dien.
Spijsverteringsstoornissen en onevenwichtige eetgewoonten zorgen dus enerzijds voor een verslechterde energieproduktie en voedingsstoffenopname en anderzijds voor een soort zelfvergifting. Uiteindelijk ondermijnt dit het functioneren van de spieren en organen, waardoor er een vicieuze cirkel ontstaat van voortschrijdende lichamelijke en geestelijke malaise. In de praktijk blijken mensen met burnout vaak ook andere klachten te ontwikkelen zoals gewrichts- en spierklachten, hoofdpijn en een gevoeligheid voor infecties (verkoudheid, candida-infecties e.d.).
1.2. Neurologische verstoringen
Naast bovengenoemde biochemische verstoringen is bij burnout veelal de aansturing van het lichaam door het brein verstoord. Het brein heeft een belangrijke rol in o.a. de regulatie van de spierspanning, de aansturing van organen en de hormoonhuishouding. Als het brein niet in staat is om op een juiste manier informatie te verwerken en het lichaam aan te sturen, ontstaat een overgevoeligheid voor prikkels: geluid, licht, maar bijvoorbeeld ook voor stemmingen van andere mensen. Soms worden mensen met zo'n overgevoeligheid aangeduid als "hypersensitieve" personen. Zij ervaren doorgaans een lichamelijke overreactie op stress. Feitelijk maken zij ook meer van het stresshormoon adrenaline aan dan "nodig" is. Deze overreacties kunnen zich uiten in o.a. darmklachten, schildklierproblemen, onrust, slapeloosheid, concentratieproblemen of eindeloos piekeren.
Veelal zijn verstoringen in het functioneren van het brein het gevolg van perioden van langdurige mentale stress (overmatig denkwerk) of emotionele stress (piekeren, zorgen maken, verdriet). Het gevolg is dat er "systeemfouten" optreden in de de programmatuur van de hersenen, waardoor er enerzijds overreacties op impulsen optreden en anderzijds de aansturing naar de spieren niet goed verloopt. Het eerste uit zich in "hypersensitiviteit", het laatste in de neiging om meer spieren aan te spannen dan voor een houding of beweging strikt noodzakelijk is.
2. Behandeling van burnout
Tijdens behandeling wordt met behulp van voetreflexmassage, ooracupunctuur, acupunctuur of infra-roodtherapie het lichaam "bijgetankt" en in balans gebracht. Naast behandeling wordt tijdens het behandeltraject besproken op welke wijze via voeding en leefstijl het herstel kan worden bevorderd.
Een volledig behandeltraject bestaat gemiddeld uit 8 consulten. "Natuurlijk Beter" is aangesloten bij de Vereniging van Natuurgeneeskundig Therapeuten (VNT), waardoor de behandeling bij een aanvullende ziektekostenverzekering door veel verzekeraars wordt vergoed. De mate van vergoeding hangt af van uw polis.